Fragment kadru z filmu "Beasts of No Nation" (2015).

10 PORUSZAJĄCYCH FILMÓW NA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ WALKI Z UBÓSTWEM

Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem. Z tej okazji przygotowałem listę dziesięciu poruszających filmów, w których pojawia się wątek niedostatku. Obchodzący święto, wraz z Organizacją Narodów Zjednoczonych, co roku apelują o pomoc dla ofiar nędzy na całym świecie. Obejrzenie jednego z poniższych filmów może być dobrym pretekstem do refleksji na ten temat, a być może zachęci nawet kogoś do podjęcia konkretnych działań.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Projekt Floryda” (2017), wszelkie prawa należą do A24.

Lista składa się z moich wyborów, a biorąc pod uwagę ilość filmów, która do tej pory powstała, jestem pewien, że mogły się tu znaleźć również inne dzieła, ale wszystkiego w tej dziesiątce zmieścić się nie da. Być może coś umyślnie pominąłem, o czymś zapomniałem, albo preferowalibyście inne pozycje, więc zachęcam do podawania swoich propozycji w komentarzach. Tytuły ułożyłem w „autorskiej” kolejności, więc numeracja niekoniecznie oddaje moją ocenę i przykładowo nie oznacza, że film z drugiej pozycji jest dziełem ważniejszym od tego z siódmej. Innymi słowy – numeracja nie oznacza, że jest to lista „top 10”.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Gorączka złota” (1925), wszelkie prawa należą do United Artists.

Ubóstwo nie jest modnym tematem w świecie filmów, więc i wybór dziesięciu tytułów o tej tematyce nie był łatwy. Skupiłem się na ostatniej dekadzie, żeby podkreślić sytuacje, z którymi aktualnie mierzą się ludzie na całym świecie, ale na liście nie zabrakło również kilku klasyków. Nie przedłużając, przejdźmy zatem do pozycji dziesiątej.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „W pogoni za szczęściem” (2006), wszelkie prawa należą do Columbia Pictures.

10 – GORĄCZKA ZŁOTA (1925)

Na rozgrzewkę film wyraźnie „lżejszy” od pozostałych. Podobnie jak w wielu dziełach Chaplina, w Gorączce złota pojawia się postać Trampa, dżentelmena-włóczęgi o dobrym sercu i pustych kieszeniach. W zasadzie prawie każdy film z tą postacią mógłby się znaleźć na tej pozycji, ale wybrałem Gorączkę złota, bo chociaż niezbyt poważnie, to porusza ona takie wątki jak głód, choroba czy samotność, a wszystko w mroźnych, górskich klimatach Klondike. Oczywiście, jak na komedię przystało, całość kończy się pozytywnie, a Tramp po raz kolejny staje się synonimem potęgi american dream. Dwie nominacje do Oscara, miejsce na listach najlepszych filmów wszechczasów – jeśli nie wiecie czym jest balet bułeczek, to czas najwyższy się dowiedzieć.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Gorączka złota” (1925), wszelkie prawa należą do United Artists.

9 – SLUMDOG. MILIONER Z ULICY (2008)

Ta pozycja zdobyła aż osiem Oscarów (w kategoriach: film, scenariusz adaptowany, reżyser, zdjęcia, muzyka, montaż, piosenka i dźwięk, a dodatkowo nominowana była jeszcze za montaż dźwięku i inną piosenkę), a także całą masę innych nagród. To historia Jamala Malika, Hindusa wychowanego w slumsach Bombaju, który po osiągnięciu pełnoletniości bierze udział w indyjskiej wersji Milionerów. Chłopak odpowiada dobrze na każde pytanie i zanim trafia do finału zostaje aresztowany przez policję. Wszyscy podejrzewają oszustwo, a Jamal opowiada na przesłuchaniu historię swojego życia w nędzy. Zapewne większość z Was już widziała Slumdoga, ale ten hit Danny’ego Boyle’a jest jednym z tych filmów, do których warto wracać.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Slumdog. Milioner z ulicy” (2008), wszelkie prawa należą do Warner Bros., źródło: The Movie Database.

8 – CO JEST GRANE, DAVIS (2013)

Dzieło braci Coen, które umknęło uwadze wielu widzów i krytyków, a które ja uważam za jedną z ich lepszych pozycji. Nagroda i nominacja w Cannes oraz dwie nominacje do Oscara – to tylko niektóre z wyróżnień zdobytych przez Co jest grane, Davis, który opowiada losy piosenkarza folkowego zmagającego się z problemami finansowymi i bezdomnością na początku lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Melancholia, czarny humor i wiele scen, które chwytają za serce – jeśli ktoś jeszcze nie widział, polecam nadrobić zaległości.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Co jest grane, Davis” (2013), wszelkie prawa należą do CBS Films, źródło: The Movie Database.

7 – PARASITE (2019)

Komedia, dramat, horror, thriller, film kryminalny i katastroficzny – to wszystko i wiele więcej udało się zmieścić w tym koreańskim przeboju, który (przynajmniej do dziś) jest moim ulubionym filmem z bieżącego roku. Trudno o nim pisać unikając spoilerów, więc dodam tylko, że to niesamowita historia ubogiej koreańskiej rodziny, która w nędzy żyć nie chce i zrobi wszystko, aby stan rzeczy zmienić. Ten pierwszy koreański laureat Złotej Palmy w Cannes, pewnymi krokami maszeruje po Oscara. Absolutnie trzeba zobaczyć.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Parasite” (2019), wszelkie prawa należą do CJ Entertainment, źródło: The Movie Database.

6 – BEASTS OF NO NATION (2015)

Zbliżamy się do połowy listy, więc i ton kolejnych filmów będzie się powoli zmieniał na coraz bardziej ponury. W tym mamy do czynienia z wojną, która sprawia, że już żyjący w nędzy ludzie, pogrążają się w niej jeszcze bardziej. Całość opowiedziana jest z perspektywy, Agu, chłopca z małej afrykańskiej wioski, którego rodzina zostaje wymordowana przez okrutnych partyzantów. Agu udaje się uciec, ale wkrótce trafia w ręce oprawców swojej rodziny i zostaje wcielony w ich szeregi. Twórcy czerpali inspiracje z wydarzeń wojny domowej w Sierra Leone, która trwała prawie 11 lat. W Afryce do dziś tego typu historie dzieci-żołnierzy powtarzają się pośród głodu, nędzy i chorób. Nagradzany i nominowany na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji, Beast of No Nation pozostaje z widzem jeszcze długo po seansie.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Beasts of No Nation” (2015), wszelkie prawa należą do Netflix.

5 – W POGONI ZA SZCZĘŚCIEM (2006)

Oparta na faktach opowieść o życiu Chrisa Gardnera, który szukając tytułowego szczęścia zmaga się z problemami. Jest inteligentny, pracowity i utalentowany, ale brak pieniędzy, problemy rodzinne i ustawiczny pech sprawiają, że wraz z kilkuletnim synkiem tuła się po schroniskach. W roli ojca i syna Will i Jaden Smith – ojciec i syn w rzeczywistości. Pomimo trudnej tematyki, film ma pozytywne przesłanie i świetnie nada się na rodzinny seans, na przykład w niedzielne popołudnie.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „W pogoni za szczęściem” (2006), wszelkie prawa należą do Columbia Pictures.

4 – PROJEKT FLORYDA (2017)

Był ojciec z synem, to teraz pora na matkę z córką. Twórcą tego nominowanego do Oscara dzieła jest Sean Baker znany szerzej z Mandarynki (2015). Tym razem budżet na film pozwolił na więcej niż kręcenie iPhone’em i otrzymaliśmy poruszającą historię ubogich, młodych ludzi żyjących w tanim motelu nieopodal Walt Disney World. Piękne kadry, jeszcze piękniejsze kolory i kapitalna gra aktorska. Film otrzymał tylko jedną nominację do Oscara (dla Willema Defoe) i widziało go stosunkowo mało osób, a naprawdę warto.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Projekt Floryda” (2017), wszelkie prawa należą do A24.

3 – JA, DANIEL BLAKE (2016)

Kolejny zdobywca Złotej Palmy na liście to krótka, ale absolutnie ujmująca opowieść o starszym człowieku walczącym z system opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii, który na swojej drodze trafia na samotną matkę i decyduje się jej pomóc. Sama scena w banku żywności jest całkowicie wstrząsającym doświadczeniem, dla którego warto zobaczyć tę pozycję.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Ja, Daniel Blake” (2016), wszelkie prawa należą do Entertainment One, źródło: The Movie Database.

2 – KAFARNAUM (2018)

Nominacja do Oscara, nagrody i nominacje w Cannes – na ekranach w Polsce przez krótką chwilę gościł film Kafarnaum, ale co to była za chwila! To historia dwunastoletniego chłopca, który pozywa swoich rodziców za zaniedbanie. Z retrospekcji wyłania się przerażający obraz dziecka zmagającego się z przemocą, niechęcią i głodem, a kiedy następuje zwrot w akcji i główny bohater sam musi zaopiekować się małym dzieckiem, to wręcz można zapomnieć o zeznaniach w sali sądowej i kompletnie zatracić się w ściskających serca i gardła emocjach.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Kafarnaum” (2018), wszelkie prawa należą do Sony Pictures Classics, źródło: The Movie Database.

1 – NOCNY KOWBOJ (1969)

Na koniec chyba mój ulubiony film z tej listy, zdecydowany klasyk w reżyserii Johna Schlesingera, z Jonem Voightem i Dustinem Hoffmanem w rolach głównych. Został nagrodzony trzema Oscarami, w tym za najlepszy film i wyróżniony na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. Opowiada losy Joego Bucka, młodego chłopaka z Teksasu, który ubiera się jak kowboj i pewnego dnia postanawia rzucić swoją pracę i rozpocząć „karierę” dobrze opłacanego żigolo w Nowym Jorku. Na miejscu okazuje się, że to nie jest tak proste, jak naszemu bohaterowi się wydawało i obserwujemy pogarszającą się z dnia na dzień sytuację Bucka. Niebawem Joe zaprzyjaźnia się z lokalnym złodziejaszkiem i oboje przeżywają niedolę, marząc o lepszym życiu. Niesamowity dramat, który mnie prawie doprowadził do łez. Traktuje o nędzy, prostytucji, narkotykach, bezdomności, głodzie, ale chyba przede wszystkim – o przyjaźni, a wiadomo przecież, że prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie.

Fragment kadru z filmu
Fragment kadru z filmu „Nocny kowboj” (1969), wszelkie prawa należą do United Artists, źródło: The Movie Database.

Krótko o sobie - prowadzę bloga o audiowizualnej kulturze i rozrywce, studiuję filmoznawstwo i wiedzę o nowych mediach na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s